BIRP Notu Nedir? Bileşenler ve Örnek

PsikologApp · Kurucu: Berat Karaahmetoğlu, Klinik Psikolog · Yayın: 2026-10-09 · Güncelleme: 2026-10-12

Klinik açıdan gözden geçiren: Berat Karaahmetoğlu, Klinik Psikolog · Gözden geçirme tarihi: 2026-10-12

BIRP notunun dört bölümünü gösteren şema: Davranış, Müdahale, Yanıt ve Plan

BIRP, seansta ne yaptığınızı ve danışanın buna nasıl yanıt verdiğini kayda geçirmek istediğinizde işe yarayan dört bölümlü bir not biçimidir. Müdahaleyi ve yanıtı ayrı başlıklarda tuttuğu için izlenebilirliği yüksektir. Bu rehberde BIRP'in bölümlerini, kurgusal bir örneği, ne zaman tercih edileceğini, SOAP ve DAP ile farkını ve sık yapılan hataları bulacaksınız.

BIRP notu nedir?

BIRP, Behavior (davranış), Intervention (müdahale), Response (yanıt) ve Plan (plan) sözcüklerinin baş harflerinden oluşur. Özellikle ruh sağlığı kurumlarında, kısa süreli ve teknik odaklı çalışmalarda yaygındır. Diğer biçimlerden farkı, seansta uygulanan tekniği ve danışanın o tekniğe verdiği tepkiyi ayrı satırlara ayırmasıdır. Bu sayede "ne denedim, işe yaradı mı" sorusunun yanıtı notun kendisinde durur. Birkaç seans sonra not dosyasını okuduğunuzda hangi müdahalenin ilerleme sağladığını, hangisinin danışanı geri çektiğini rahatça görebilirsiniz.

BIRP'in dört bölümü ayrıntılı

B, Davranış (Behavior)

Seansta gözlenen ve bildirilen her şey: danışanın ifadeleri, duygulanımı, davranışı, belirtilerin durumu, seanslar arası olaylar. Burada danışanın sözcüklerini kısa alıntılarla kullanmak ve gözlemi etiket yerine davranışla anlatmak iyi uygulamadır: "durgundu, ses tonu kısıktı, göz teması sınırlıydı" gibi. Kendine ya da başkasına zarar düşüncesi sorgulandıysa sonucu buraya ya da ayrı bir risk satırına yazın.

I, Müdahale (Intervention)

O seansta uyguladığınız teknik ya da yaklaşım: düşünce kaydı, davranışsal deney, maruz bırakma, nefes ve gevşeme çalışması, rol oyunu, boş sandalye, yansıtma, psikoeğitim, motivasyonel görüşme teknikleri gibi. "Destek verildi" gibi genel ifadeler yerine hangi tekniğin, hangi amaçla uygulandığını yazın. Bu bölüm BIRP'in ayırt edici yönüdür ve notun en çok değer katan kısmıdır.

R, Yanıt (Response)

Danışanın müdahaleye gösterdiği tepki: katılım, direnç, duygusal değişim, yeni fark ettikleri, çalışma sonrası bildirdiği ölçek ya da duygu şiddeti. Yanıt bölümü boş kalırsa müdahalenin etkisini izleyemezsiniz. Yanıt olumsuz ya da belirsizse de yazın: "çalışmaya isteksiz kaldı", "tekniği anlamakta zorlandı" bilgisi sonraki seansın planını belirler.

P, Plan (Plan)

Sonraki seansa dönük hedefler, ödevler, takip adımları, ölçek tekrarı, yönlendirme. Planı kontrol edilebilir yazın: "günde bir kez düşünce kaydı doldurulacak, sonraki seansta birlikte gözden geçirilecek" gibi.

Kurgusal bir BIRP örneği

Kurgusal örnek (gerçek bir danışana ait değildir):

B: Danışan, arkadaşıyla yaşadığı tartışmadan sonra iki gündür kendini suçlu hissettiğini ve "her şeyi bozuyorum" düşüncesini sık yaşadığını bildirdi. Seans başında durgundu, ses tonu kısıktı. Kendine zarar düşüncesi sorgulandı, bildirmedi.

I: Düşünceyi destekleyen ve çelişen kanıtları yazılı olarak çıkarmasına yönelik bir düşünce kaydı çalışması yapıldı. Çalışma boyunca düşünceyi sınamaya yönelik açık uçlu sorular soruldu.

R: İlk başta çelişen kanıt bulmakta zorlandı, ancak çalışma ilerledikçe bir çelişen kanıt bulabildi. Çalışma sonunda duygu şiddetini 8'den 5'e düşürdüğünü belirtti. Seans sonunda daha rahat görünüyordu.

P: Sonraki seansa kadar günde bir kez düşünce kaydı doldurulacak. Seansın başında kayıt birlikte gözden geçirilecek. Tartışma konusunda arkadaşıyla konuşma isteği sonraki seansta ele alınacak.

Örnekte teknik ve etkisi ayrı satırlarda görünüyor. Birkaç seans sonra bu notlara bakıp düşünce kaydı çalışmasının bu danışanda işe yaradığını ya da yaramadığını kolayca söyleyebilirsiniz.

Ne zaman BIRP tercih edilir?

Seansta belirli bir tekniği uyguluyorsanız (düşünce kaydı, maruz bırakma, rol oyunu, nefes çalışması) ve bunun etkisini izlemek istiyorsanız BIRP doğal bir seçimdir. Teknik odaklı, kısa süreli ve davranışsal yaklaşımlarda, kurumlarda hedef odaklı kayıt istendiğinde ve sigorta ya da denetim nedeniyle müdahalenin kayıtlı olması gerektiğinde yaygındır. Daha sade bir yapı arıyorsanız DAP, öznel ve nesnel veriyi ayırmak istiyorsanız SOAP tercih edilebilir. Süreç odaklı, serbest akışlı bir çalışma yapıyorsanız BIRP'in "müdahale" satırı zorlama durabilir. Böyle durumlarda serbest biçimli ilerleme notu daha uygun olabilir.

BIRP, SOAP ve DAP karşılaştırması

Biçim	Güçlü yanı	Zayıf yanı
BIRP	Müdahale ve yanıtı ayrı izler, teknik odaklı çalışmada çok yararlıdır	Süreç odaklı seanslarda "müdahale" satırı yapay kalabilir
SOAP	Öznel ve nesnel veriyi ayırır, tıbbi ortamla uyumludur	Müdahale ve yanıt için ayrı başlık yoktur
DAP	Kısa ve hızlıdır	Danışan ifadesi ile gözlem birleşir, müdahale ayrı görünmez

Sık yapılan hatalar

Yanıt bölümünü boş bırakmak. Müdahalenin etkisini yazmazsanız ilerlemeyi izleyemezsiniz.
Müdahale yerine genel ifadeler yazmak. "Destek verildi" yerine hangi tekniğin uygulandığını yazın.
Planı ölçülemez bırakmak. "Çalışmaya devam" yerine somut adım yazın.
Davranış bölümüne tanı etiketi yazmak. Gözlenen davranışı ve söylenenleri yazın.
Kimlik belirleyici bilgi yazmak. Takma ad ya da vaka kodu kullanın.
Her seansı aynı kalıpla yazmak. Kopyala yapıştır notlar, farklı seanslarda farklı olanı kaybettirir.

İyi bir BIRP notu için kontrol listesi

B bölümünde gözlem ve danışanın sözcükleri var mı, etiket yok mu?
I bölümünde somut bir teknik adı ve amacı var mı?
R bölümünde danışanın tepkisi (olumlu ya da olumsuz) yazılmış mı?
Risk sorgusu ve sonucu kayıtlı mı?
P bölümü bir sonraki seansta kontrol edilebilir mi?

İkinci kurgusal örnek: maruz bırakma çalışması

Kurgusal örnek (gerçek bir danışana ait değildir):

B: Danışan, asansöre binmekten kaçındığını, bu hafta iş yerinde iki kat merdiven çıktığını ve bundan dolayı geç kaldığını bildirdi. Seans başında kaygı düzeyini 0-10 ölçeğinde 6 olarak belirtti, konuşurken ellerini sık hareket ettiriyordu.

I: Kademeli maruz bırakma basamakları gözden geçirildi. Seans içinde asansör fotoğrafına bakma ve kapının açık olduğu asansör önünde durma çalışması yapıldı. Kaygıyı izleme ve "ne olacağını düşünüyorum, gerçekte ne oldu" kaydı kullanıldı.

R: Fotoğrafa bakarken kaygısı 7'ye çıktı, 10 dakika sonra 4'e indi. Asansör önünde durmayı tamamladı. Çalışma sonunda "düşündüğümden daha az kötüydü" dedi. Hazırlanma sırasında ilk kez kendi kendine bir basamak önerdi.

P: Bir sonraki seansa kadar günde bir kez asansör önünde 5 dakika durma ve kaygı izleme formunu doldurma. Seansta bir kat çıkma çalışması planlandı. Kaygı ölçeği her seans tekrarlanacak.

Müdahale ve yanıt için örnek ifadeler

BIRP'i yazarken en çok zorlanılan yer I ve R bölümleridir. Aşağıdaki ifade kalıpları, "destek verildi" gibi belirsiz cümlelerin yerine geçebilir (kendi seansınıza uyarlayın):

Bölüm	Belirsiz yazım	Daha izlenebilir yazım
I	Destek verildi.	Düşünce kaydı ile otomatik düşünceye karşı ve lehine kanıtlar çıkarıldı.
I	Rahatlama çalışıldı.	Diyafram nefesi 5 dakika birlikte uygulandı, evde günde iki kez önerildi.
R	Olumlu karşıladı.	Alternatif düşünceyi yazılı olarak formüle etti, inanç düzeyi %80'den %50'ye indi.
R	Zorlandı.	Maruz bırakmanın ikinci adımında kaygı yükselince durmak istedi, nefes çalışmasıyla devam etti.

BIRP'i farklı seans türlerine uyarlamak

Bireysel terapi: yukarıdaki örneklerdeki gibi doğrudan uygulanır.
Çift ve aile seansları: B bölümüne her katılımcının ifadesini ve etkileşim örüntüsünü kısaca yazın. I bölümünde uygulanan teknik (iletişim egzersizi, döngüsel soru) belirtilsin. R bölümünde etkileşimdeki değişiklik kaydedilsin.
Grup terapisi: grup notu ile bireysel katılım notunu ayırın. Gruptaki her üyenin katılımı ve yanıtı için bireysel dosyaya kısa bir BIRP girişi ekleyin. Başka üyelerin kimlik belirleyici bilgilerini yazmayın.
Kriz seansları: B bölümüne riski, I bölümüne alınan önlemleri ve güvenlik planını, R bölümüne danışanın yanıtını, P bölümüne takip zamanını yazın.

BIRP notlarından ilerlemeyi okumak

BIRP'in gizli avantajı, birkaç seans sonra notları art arda okuyabilmenizdir. Her seanstaki I ve R satırlarını bir tabloya yazdığınızda, hangi müdahalelerin danışanda ilerleme getirdiğini, hangilerinin getirmediğini görürsünüz. Bu bilgi, tedavi planını güncellemek ve süpervizyona somut bir veriyle gitmek için çok değerlidir. Örneğin üç seans üst üste R satırında "çalışmaya isteksiz kaldı" yazıyorsa, tekniği değiştirmek ya da ittifakı konuşmak gerektiğine işaret olabilir (bkz. vaka üzerine düşünmenin 6 yolu).

BIRP yazarken sık sorulan sorular

Müdahale yapmadığım bir seansı BIRP ile nasıl yazarım? Seans yalnızca dinleme ve yansıtmaysa I bölümüne "destekleyici dinleme, duygu yansıtma" yazabilirsiniz. Eğer terapiniz süreç odaklıysa BIRP size zorlama geliyorsa serbest biçimli notla BIRP başlıklarını birleştirmek de bir seçenektir. Yanıt bölümünde olumsuz tepkiyi yazmak çekinilecek bir şey midir? Hayır, aksine en değerli satırlardan biridir. Danışanın yanıtını dürüstçe yazmak, bir sonraki seansın tasarımında size yön gösterir. Kimlik bilgisi içermeyen sade bir dil için takma ad ya da vaka kodu kullanmak yeterlidir.

BIRP notunu zamanında yazma alışkanlığı

BIRP'in en büyük riski, müdahale ve yanıtın sonradan hatırlanarak yazılmasıdır. Bu yüzden seans sırasında, teknik biter bitmez, tek bir anahtar sözcük ve bir sayı (örneğin "düşünce kaydı, 8'den 5'e") not edin. Seans sonunda bu iki satırı tam cümleye çevirmek 2-3 dakika sürer. Gün sonuna kadar biriken notlar ise çoğu zaman şablon cümlelere döner. Düzenli yazma alışkanlığı için sabit bir saat belirlemek (her seanstan sonra, bir sonraki danışan gelmeden) en iyi çözümdür.

BIRP ve tedavi planı ilişkisi

BIRP notlarının değeri, tedavi planındaki hedeflerle bağlandığında artar. Plan bölümüne yazdığınız adımlar, o hedefin küçük bir parçasına işaret etmelidir: "ikinci hedef: toplantıda söz alma, bu hafta basamak 2". Böylece notlar yalnız bir seans kaydı değil, hedefe doğru ilerlemenin kaydı olur. Hedeflerin gözden geçirildiği seanslarda (örneğin her dördüncü seans) BIRP notlarını yan yana okuyup hangi müdahalelerin işe yaradığını, hangilerinin değiştirilmesi gerektiğini tartışmak hem sizi hem danışanı güçlendirir. Danışana da notlardan ilerleme özetini sade bir dille aktarabilirsiniz: "Son üç seansta düşünce kaydı çalışması kaygını yaklaşık üç puan düşürdü, bunu sürdürelim mi?"

Mevzuat notu

Kayıt tutma, saklama süresi ve veri koruma yükümlülükleri için meslek kuruluşunuzun yönergelerini ve güncel mevzuatı kontrol edin. Bu yazı hukuki görüş içermez.

Sık sorulan sorular

BIRP notu nedir?

BIRP, davranış, müdahale, yanıt ve plan bölümlerinden oluşan not biçimidir. Seansta uygulanan tekniği ve danışanın tepkisini ayrı satırlarda kaydettiği için izlenebilirliği yüksektir.

BIRP notu ne zaman tercih edilir?

Seansta belirli bir teknik uyguluyor ve etkisini izlemek istiyorsanız, teknik odaklı ve kısa süreli çalışmalarda ya da kurumunuz müdahalenin kayıtlı olmasını istiyorsa BIRP uygundur.

BIRP ile DAP arasındaki fark nedir?

DAP daha sade ve kısadır, müdahale ayrı bir başlık değildir. BIRP ise müdahale ve yanıtı ayrı başlıklarda tutar ve teknik etkisini izlemeyi kolaylaştırır.

BIRP notunda müdahale ve yanıt nasıl yazılır?

Müdahaleye somut bir teknik adı ve amacını, yanıta ise danışanın tepkisini (olumlu ya da olumsuz) ve varsa ölçülebilir değişimi yazın. 'Destek verildi' gibi genel ifadelerden kaçının.

BIRP notu grup terapisinde kullanılabilir mi?

Evet. Grup notu ile bireysel katılım notunu ayırıp her üye için dosyasına kısa bir BIRP girişi ekleyebilirsiniz. Başka üyelerin kimlik belirleyici bilgisini yazmayın.

Kaynaklar ve ileri okuma

Weed, L. L. (1968). Medical Records That Guide and Teach. New England Journal of Medicine, 278(11), 593-600. https://doi.org/10.1056/nejm196803142781105
Cameron, S. ve Turtle‐Song, I. (2002). Learning to Write Case Notes Using the SOAP Format. Journal of Counseling & Development, 80(3), 286-292. https://doi.org/10.1002/j.1556-6678.2002.tb00193.x
(2007). Record Keeping Guidelines. American Psychologist, 62(9), 993-1004. https://doi.org/10.1037/0003-066x.62.9.993
APA Psikolojide Kayıt Tutma Kılavuzu: Amerikan Psikologlar Derneği'nin kayıt tutma kılavuzu.
Kişisel Verileri Koruma Kurumu (KVKK): Kişisel verilerin korunmasına ilişkin resmî kurum sayfası.

Bu kaynaklar yazının konusuyla ilgili ileri okuma için verilmiştir. Yazıdaki her ifadenin tek kaynağı değildir, yazı bu yayınların ya da kurumların görüşü olarak sunulmamaktadır ve klinik karar yerine geçmez. Bağlantılı sitelerin içeriği zamanla değişebilir.

İlgili araç ve ürün

Seans notu şablonu
Vaka Danışmanı: kimliksiz anlattığınız vakayı farklı kuramsal mercekten düşünün.

İlgili yazılar

Tüm yazılar için blog dizinine göz atabilirsiniz.