DAP Notu Nedir? Veri, Değerlendirme, Plan

PsikologApp · Kurucu: Berat Karaahmetoğlu, Klinik Psikolog · Yayın: 2026-10-09 · Güncelleme: 2026-10-12

Klinik açıdan gözden geçiren: Berat Karaahmetoğlu, Klinik Psikolog · Gözden geçirme tarihi: 2026-10-12

DAP notunun üç bölümünü gösteren şema: Veri, Değerlendirme ve Plan

DAP notu, psikoterapi kayıtlarında sıkça tercih edilen üç bölümlü, sade bir biçimdir. Seans sonrası hızlı tamamlanabildiği için yoğun çalışan klinisyenlere pratik gelir. Bu rehberde DAP'ın bölümlerini, kurgusal bir örneği, SOAP ile farkını, sık yapılan hataları ve daha iyi not yazmak için uygulanabilir ipuçlarını bulacaksınız.

DAP notu nedir?

DAP, Data (veri), Assessment (değerlendirme) ve Plan (plan) sözcüklerinin baş harflerinden oluşur. SOAP'taki öznel ve nesnel bölümleri tek bir veri başlığında birleştirir, böylece not daha kısa ve akıcı olur. Özellikle seans sayısı fazla olan, seans sonrası not yazmak için sınırlı zamanı bulunan klinisyenler ve psikoterapi odaklı çalışanlar tarafından yaygın kullanılır. Yapı sade olduğu için kayıt tutma alışkanlığı kazanmak isteyen yeni klinisyenler için de iyi bir başlangıçtır.

DAP'ın üç bölümü ayrıntılı

D, Veri (Data)

Seansta ortaya çıkan somut bilgidir: danışanın söyledikleri, sizin gözlemledikleriniz, duygudurum ve duygulanım, seanslar arası olaylar, ödevin durumu ve varsa ölçek puanı. SOAP'ta ayrı duran "danışan ne dedi" ile "ben ne gördüm" bilgisi burada birlikte durur. Bu yüzden veri bölümünde ikisini cümle düzeyinde ayırmak iyi bir alışkanlıktır: "Danışan şunu bildirdi..." ve "Seans boyunca ... gözlendi..." gibi.

A, Değerlendirme (Assessment)

Verinin klinik yorumudur: belirtilerin önceki seanslara göre seyri, formülasyonla ilişkisi, risk değerlendirmesi, kullandığınız müdahalenin etkisi ve gerektiğinde alternatif hipotezler. Burada ihtiyatlı ve test edilebilir bir dil kullanmak doğrudur: "performans kaygısıyla uyumlu görünüyor" gibi. Kesin tanı etiketleri yerine gözleme dayalı çıkarımlar yazın.

P, Plan (Plan)

Sonraki seansta ele alınacak başlıklar, ödev, ölçek tekrarı, yönlendirme ya da konsültasyon, seans sıklığı değişikliği ve risk varsa güvenlik adımları. Planı bir sonraki seansta kontrol edebilecek biçimde somut yazın.

Kurgusal bir DAP örneği

Kurgusal örnek (gerçek bir danışana ait değildir):

D: Önümüzdeki hafta yapacağı iş görüşmesi nedeniyle kaygısının arttığını, son iki haftadır uykusunun bölündüğünü bildirdi. "Mutlaka başarısız olacağım" düşüncesinin sabah uyanınca geldiğini söyledi. Seans boyunca gergin görünüyor, ellerini sık ovuşturuyordu. Kaygı düzeyini 0-10 ölçeğinde 7 olarak belirtti. Kendine zarar düşüncesi sorgulandı, bildirmedi.

A: Tablo performans kaygısıyla uyumlu görünüyor. Belirtiler son dönemde yoğunlaşmış. "Mutlaka başarısız olacağım" gibi mutlak düşünceler dikkat çekiyor. Uyku sorununun kaygıdan bağımsız bir nedeni olup olmadığı ayrıca sorgulanacak. Risk düşük.

P: Nefes egzersizleri ve düşünceleri yeniden çerçeveleme üzerinde çalışılacak. Sonraki seansta görüşme provası yapılacak. Bir hafta sonra kaygı ölçeği yeniden uygulanacak.

DAP ve SOAP farkı

DAP'ta öznel ve nesnel bilgi tek bir "veri" bölümünde toplanır. Bu, notu kısaltır, ancak danışan ifadesi ile klinisyen gözlemini ayırmak istiyorsanız veri bölümünde bunu cümle düzeyinde belirginleştirmeniz gerekir. SOAP'ta bu ayrım yapının kendisindedir. Tıbbi ortamda, ilaç izleminde ya da ölçek puanlarının sık kaydedildiği durumlarda SOAP daha doğal olabilir. Ayrıntılı ayrım için SOAP notu rehberine bakın. Seansta uyguladığınız tekniği ve danışanın yanıtını ayrı başlıklarda tutmak istiyorsanız BIRP notu daha uygundur.

Daha iyi DAP notu için ipuçları

Seanstan hemen sonra yazın. Hafıza tazeyken ayrıntıyı doğru yakalarsınız. Seans arasına 5-10 dakikalık bir not penceresi koymak çoğu zaman yeterlidir.
Veriyi yorumdan ayırın. "Kaygılı" yerine gözlenen ve söylenen şeyi yazın. Yorum A'ya aittir.
Danışanın sözcüklerini kullanın. Kısa bir alıntı, uzun bir özetten çoğu zaman daha bilgilendiricidir.
Planı kontrol edilebilir yazın. "Kaygıyla çalışılacak" yerine "sonraki seansta düşünce kaydı gözden geçirilecek" yazın.
Müdahaleyi atlamayın. DAP'ta ayrı bir başlık yoktur, ancak hangi tekniği kullandığınızı A ya da D içinde bir cümleyle belirtin.
Riski kaydedin. Sorgulandıysa sonucu yazın.
Kimlik belirleyici bilgi yazmayın. Takma ad ya da vaka kodu kullanın.

Sık yapılan hatalar

Veri bölümüne yorum ve tanı etiketi yazmak.
Değerlendirme bölümünü veri bölümünün tekrarı hâline getirmek.
Planı "devam" gibi tek sözcükle geçmek.
Seansın tamamını kelimesi kelimesine aktarmaya çalışmak. Not özet olmalıdır.
Notları birkaç gün biriktirip toplu yazmak.

DAP notu ne zaman yetersiz kalır?

Çok ayrıntılı ölçek ve belirti izlemi gerektiren durumlarda, ilaç tedavisiyle birlikte yürütülen çalışmalarda ya da kurumunuz belirli bir biçim (örneğin SOAP) istiyorsa DAP yetersiz kalabilir. Böyle durumlarda D bölümüne "Öznel" ve "Nesnel" alt başlıkları eklemek ya da doğrudan SOAP'a geçmek makul bir çözümdür. Hangi biçimi seçerseniz seçin, tutarlı kullanmak her zaman daha önemlidir. Not biçimlerinin genel bir karşılaştırması için ilerleme notu rehberine göz atabilirsiniz.

Kurgusal DAP örneği 2: ilerleme olan bir seans

Kurgusal örnek (gerçek bir danışana ait değildir):

D: Geçen haftaki ödevi (günde bir düşünce kaydı) beş gün yaptığını bildirdi. "Bu sefer kendime sert davranmadım" dedi. Daha rahat görünüyordu, göz teması ve ses tonu geçen seansa göre canlıydı. Kaygı düzeyi 5.

A: Düşünce kaydı işe yarıyor görünüyor. Kaygı düzeyi 7'den 5'e inmiş. Kendine yönelik eleştirel dil azalmış. Kayıtlarda en sık tetikleyici toplantılar.

P: Toplantı durumlarına odaklanan kademeli maruz bırakma basamakları birlikte belirlenecek. Ödev: düşünce kaydına devam, haftada bir kez kısa bir toplantıda söz alma.

Zayıf ve güçlü not arasındaki fark

Zayıf örnek (kurgusal):

D: Danışan kaygılı ve üzgün.

A: Depresyon ve kaygı.

P: Terapiye devam.

Bu not hiçbir somut veri, gözlem veya sonraki adım içermiyor. Yukarıdaki kurgusal örnekler aynı bilgiyi izlenebilir ve kontrol edilebilir biçimde kaydediyor.

Yapay zekâ bu süreçte nerede yardımcı olur?

PsikologApp'in Danışanlar alanında, takma adlı bir danışan için girdiğiniz seans özetinden SOAP, DAP veya serbest biçimli bir not taslağı üretilebilir. Taslak yapay zekâ çıktısıdır. Siz düzenleyip onaylamadan resmî kayıt olmaz. Danışan adı ve doğrudan tanımlayıcı bilgiler girilmemelidir.

İkinci kurgusal örnek: ilişki sorunları ve yakınlık

Kurgusal örnek (gerçek bir danışana ait değildir):

D: Partneriyle yaşadığı tartışmadan sonra iki gündür iletişimi kestiğini, "ben yine her şeyi bozdum" düşüncesinin yoğun geldiğini bildirdi. Seans başında göz temasından kaçındı, ses tonu düşüktü. Çocukluğunda tartışma sonrası evde günlerce konuşulmadığını anlattı. Kendine zarar düşüncesi sorgulandı, bildirmedi.

A: Çatışma sonrası geri çekilme ve kendini suçlama örüntüsü, erken dönem ilişki deneyimleriyle bağlantılı olabilir. Bu örüntü partnerde mesafe yaratıyor ve danışanın "bozuyorum" inancını pekiştiriyor görünüyor. Alternatif hipotez olarak yakın ilişkide kaygılı bağlanma örüntüsünün payı düşünülüyor. Risk düşük.

P: Sonraki seansta tartışma anının adım adım ele alınması (ne düşündü, ne hissetti, ne yaptı). İletişimi yeniden başlatmak için küçük bir adım birlikte planlanacak. Haftalık duygu ve davranış kaydı istendi.

Kopyalayıp kullanabileceğiniz DAP şablonu

Aşağıdaki iskeleti kendi iş akışınıza göre uyarlayabilirsiniz. Köşeli parantezler sizin dolduracağınız yerlerdir:

D (Veri): [Danışanın bildirdikleri, kısa alıntı]. [Seans içi gözlemler: görünüm, konuşma, duygulanım]. [Ölçek puanı varsa]. [Risk sorgusu ve sonucu].

A (Değerlendirme): [Belirtilerin seyri]. [Formülasyonla ilişkisi]. [Müdahale ve etkisi]. [Alternatif hipotez]. [Risk düzeyi].

P (Plan): [Sonraki seansın odağı]. [Ödev]. [Ölçek tekrarı]. [Yönlendirme ya da konsültasyon]. [Takip zamanı].

DAP'ta zor seanslar: kriz ve risk

Kriz içeren bir seansta DAP notunun özen gerektiren kısımları: risk sorgusunun ve danışan ifadesinin D bölümüne eksiksiz yazılması, A bölümünde riskin ihtiyatlı ve gerekçeli ifadesi, P bölümünde alınan önlemin ve takip zamanının açık yazılmasıdır. Örneğin "güvenlik planı birlikte yazıldı, danışanın destek kişisi arandı, bir sonraki gün telefon görüşmesi planlandı" gibi. Böyle notlarda zaman damgası eklemek ve süpervizörle konuştuysanız bunu not etmek hem klinik hem mesleki açıdan değerlidir. Kurum ve meslek kuruluşunuzun kriz yönergelerine uyun.

DAP notunun kalitesini nasıl değerlendirirsiniz?

Bir DAP notunu üç soruyla kontrol edebilirsiniz. İlk soru, bu notu başka bir klinisyen okusa danışanın o seansta ne yaşadığını ve sizin neden o planı seçtiğinizi anlar mı? İkinci soru, D ile A birbirinden ayrılmış mı, yani A'daki her çıkarımın D'de bir dayanağı var mı? Üçüncü soru, P bir sonraki seansta kontrol edilebilir mi? Bu üç sorudan birine "hayır" diyorsanız notu bir cümle ekleyerek güçlendirebilirsiniz. Ayrıca ayda bir, rastgele seçtiğiniz üç notu gözden geçirmek ve kendinize kalite geri bildirimi vermek iyi bir otovizyon alışkanlığıdır (bkz. süpervizyon, intervizyon ve otovizyon).

Ekip içinde ve sevklerde DAP

Birden fazla klinisyenin aynı danışanı izlediği kurumlarda ya da sevk durumlarında DAP notları ortak dil işlevi görür. Bu nedenle yalnız kendinizin anlayacağı kısaltmalardan kaçının. Başka bir uzmana bilgi aktarırken yalnızca gerekli olanı paylaşın ve paylaşım için danışanın bilgilendirilmiş onayı ve ilgili mevzuat gerekliliklerini kontrol edin. Notun içinde başkalarına ait kimlik belirleyici bilgi (aile üyelerinin adı, işyeri adı) yazmamak da hem gizlilik hem sade kayıt için iyi bir ilkedir.

Mevzuat notu

Kayıt tutma, saklama süresi ve veri koruma yükümlülükleri için meslek kuruluşunuzun yönergelerini ve güncel mevzuatı kontrol edin. Bu yazı hukuki görüş içermez.

Sık sorulan sorular

DAP notu nedir?

DAP, veri, değerlendirme ve plan bölümlerinden oluşan, psikoterapi kayıtlarında yaygın kullanılan sade bir not biçimidir. Öznel ve nesnel bilgiyi tek bir veri bölümünde toplar.

DAP ile SOAP arasındaki fark nedir?

SOAP öznel ve nesnel bilgiyi ayrı bölümlerde tutar, DAP ise ikisini veri başlığında birleştirir. DAP daha kısadır ama danışan ifadesi ile gözlemi cümle düzeyinde ayırmayı gerektirir.

DAP notunda ne zaman yazmalıyım?

Hafıza tazeyken, seanstan hemen sonra yazmak notun doğruluğunu artırır. Seans arasında 5-10 dakikalık bir not penceresi çoğu zaman yeterlidir.

DAP notu nasıl yazılır?

Veri bölümüne danışanın bildirdiklerini ve gözlemlerinizi, değerlendirme bölümüne klinik yorumunuzu ve riski, plan bölümüne sonraki seansta kontrol edilebilir adımları yazın.

Kriz seansında DAP notunda nelere dikkat edilmeli?

Risk sorgusu ve danışanın ifadesi, riskin gerekçeli değerlendirmesi, alınan önlem ve takip zamanı açık yazılmalı. Kurumunuzun ve meslek kuruluşunuzun yönergelerine uyulmalı.

Kaynaklar ve ileri okuma

Weed, L. L. (1968). Medical Records That Guide and Teach. New England Journal of Medicine, 278(11), 593-600. https://doi.org/10.1056/nejm196803142781105
Cameron, S. ve Turtle‐Song, I. (2002). Learning to Write Case Notes Using the SOAP Format. Journal of Counseling & Development, 80(3), 286-292. https://doi.org/10.1002/j.1556-6678.2002.tb00193.x
(2007). Record Keeping Guidelines. American Psychologist, 62(9), 993-1004. https://doi.org/10.1037/0003-066x.62.9.993
APA Psikolojide Kayıt Tutma Kılavuzu: Amerikan Psikologlar Derneği'nin kayıt tutma kılavuzu.
Kişisel Verileri Koruma Kurumu (KVKK): Kişisel verilerin korunmasına ilişkin resmî kurum sayfası.

Bu kaynaklar yazının konusuyla ilgili ileri okuma için verilmiştir. Yazıdaki her ifadenin tek kaynağı değildir, yazı bu yayınların ya da kurumların görüşü olarak sunulmamaktadır ve klinik karar yerine geçmez. Bağlantılı sitelerin içeriği zamanla değişebilir.

İlgili araç ve ürün

Seans notu şablonu
Vaka Danışmanı: kimliksiz anlattığınız vakayı farklı kuramsal mercekten düşünün.

İlgili yazılar

Tüm yazılar için blog dizinine göz atabilirsiniz.